کد خبر: ۲۲۰۸
تاریخ انتشار: ۱۳ دی ۱۳۹۵
18 سال زندگی در قلعه‌ای ناشناخته/ پایان اسرار ساکنان «قلعه‌ی سیمون»:
ساکنان قلعه‌ای ناشناخته درست در بیخ گوش پایتخت که در سکونت‌گاهشان نه از آب لوله‌کشی خبری بود و نه از برق و گاز، سرانجام مورد توجه قرار گرفته و برای مشکل مسکن آن‌ها، چاره‌اندیشی شد.
خبرگزاری میزان- ساکنان قلعه‌ای ناشناخته درست در بیخ گوش پایتخت که در سکونت‌گاهشان نه از آب لوله‌کشی خبری بود و نه از برق و گاز، سرانجام مورد توجه قرار گرفته و برای مشکل مسکن آن‌ها، چاره‌اندیشی شد.

به گزارش خبرنگار گروه جامعه خبرگزاری میزان، برای خودش شیرزنی است. یک تنه ناجی ساکنان قلعه‌ای شده که خود برای اولین بار، کاشف آن‌جا بوده است.

حوالی سال 70، سیلی شدید ساکنان بخشی از استان گلستان را بی‌خانمان می‌کند. آن‌ها که به امید زندگی بهتر پیش از این از سیستان و بلوچستان راهی استان گلستان شده بودند برای بار دیگر مجبور می‌شوند به امید زندگی بهتر کوچ کنند و این بار راهی پایتخت می‌شوند. البته نه پایتخت، که اطراف آن زیرا پایتخت‌نشینی هم برای آن‌ها ممکن نبوده است. آن‌ها زاغه‌نشینی را انتخاب می‌کنند. پدر به همراه چند فرزند خود به منطقه‌ای اطراف اسلام‌شهر پناه می‌برد. دختران قد و نیم قد او نیز برای کار آماده می‌شوند. خشت‌زنی، نخستین حرفه‌ای است که در آن مشغول به کار می‌شوند. آلونکی برای خود می‌سازند و در کنار همان آجرها، شب را به صبح می‌رسانند. صاحب‌کار دخترها که آن‌ها به او، «ارباب» می‌گفته‌اند، شکسته‌بند نیز بوده و روزی مراجعه‌کننده‌ای داشته است. فردی از نقطه‌ای ناشناخته به عنوان «قلعه‌ی سیمون» فرزند خود را برای درمان نزد ارباب می‌آورد. دست کودک که به اصطلاح در رفته با کمک ارباب جا می‌افتد و او در همان حین برای حاضران از قلعه‌ای می‌گوید که به همراه چند تن دیگر در آن‌جا زندگی می‌کند.

گزارش خبرگزاری میزان از اقدامات محرومیت‌زدایی بنیاد برکت در قلعه‌ی سیمون در اسلام‌شهر

حرف‌های او جرقه‌ای می‌شود در ذهن «رقیه»، دختری که آن روزها 17 ساله بوده و به همراه همسرش در کنار آلونک پدر، در آلونکی دیگر زندگی می‌کرده است.

او خسته از خشت‌زنی‌های روزانه، یک هفته بعد از این ماجرا، کار را رها می‌کند. خود را به قلعه‌ی سیمون می‌رساند و می‌بیند که آنقدر فضای خالی در قلعه موجود است که او بتواند با خانواده‌ی پرجمعیت خود و همسرش در آن‌جا زندگی راحتی را داشته باشد. در نهایت نیز خانواده‌ها را با خود همراه می‌کند و آن‌ها به عنوان ساکنان جدید قلعه معرفی می‌شوند. قلعه‌ای اسرارآمیز که از 18 سال پیش نه آب داشته و نه گاز و برق و تنها مشخصه‌ی آن، دیوارها و سقف گلی بوده که خانواده‌ی رقیه را از گزند باد و باران رها می‌کرده است.

مردان قلعه، سال‌های سال روی زمین‌های اطراف کشاورزی کرده‌اند و گاه زنان‌شان نیز با آن‌ها همراه شده‌اند اما هیچ وقت سایه‌ی فقر از سر خانواده‌های آن‌ها برداشته نشده است.

رقیه که یک روز خانواده‌اش را به قلعه‌ی سیمون آورده، این بار تلاش می‌کند که شرایط زندگی آن‌ها را تغییر دهد. با 5 کلاس سوادش، خود را نماینده‌ی مردم قلعه که بعد از گذشت مدت زمانی به بیش از 40 خانوار می‌رسند، معرفی می‌کند و وارد شورای شهر «کرک» از توابع قلعه‌ی سیمون می‌شود. از آن زمان تلاش‌هایش به صورت جدی آغاز شده و هر کجا که می‌رود از مسئولان درخواست می‌کند که اگر شده یک بار به قلعه‌ی آن‌ها پا بگذارند. در نهایت نیز اقدامات رقیه نتیجه‌بخش می‌شود.

نهادهای امدادی وارد قلعه‌ی سیمون شده و با وضعیت وخیم زندگی حاشیه‌نشین‌های پایتخت آشنا می‌شوند. پس از آن نیز اقدامات به منظور ساماندهی وضعیت خانوارها آغاز می‌شود.

بنیاد برکت وابسته به ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره)، بنیاد برین، کمیته امداد امام خمینی(ره)، خیرین مسکن‌ساز، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، فرمانداری، بخشداری و سازمان بسیج سازندگی همه پای کار حاضر می‌شوند.

در نهایت نیز خانواده‌های واجد شرایط با نظر نهایی بخشداری، رییس شورای شهر و معتمدین محل معرفی می‌شوند تا برای آن‌ها مسکن ساخته شود. خانه‌هایی که قرار است آب، برق و گاز داشته باشند تا دیگر ساکنانش مجبور نباشند برای آشامیدن آب به دنبال تانکر باشند و دایم در پی یک روشنایی برای خانه‌ی خود بگردند.

49 خانواده‌ای که در قلعه‌ی سیمون زندگی می‌کرده‌اند، اکنون در تنها مدرسه‌ی منطقه اسکان اضطراری داده شده‌اند تا خانه‌های‌شان آماده شود.

برای بررسی وضعیت آن‌ها، راهی دبستان دخترانه‌ی شهید محمدحسین جعفری می‌شویم. درِ ورودی مدرسه باز است و به راحتی می‌توان چادرهای بنا شده در آن را دید.

چادرهایی که پشت سر هم در حیاط مدرسه بر پا شده‌اند و هر کدام‌شان متعلق به یکی از خانواده‌ها است.

نخستین چادر، متعلق به همان رقیه خانمی است که ناجی مردم قلعه‌اش بوده است. نام رقیه گزمه، اکنون تا چند روستا آن طرف‌تر نیز برای اهالی آشناست زیرا او در 2 دو دوره عضو شورای محل خود بوده و اکنون به عنوان عضو علی‌البدل معرفی شده است.

گزارش خبرگزاری میزان از اقدامات محرومیت‌زدایی بنیاد برکت در قلعه‌ی سیمون در اسلام‌شهر

از او می‌خواهم که اجازه دهد گفت‌وگوی‌مان را در چادر متعلق به او و خانواده‌اش ادامه دهیم. چادر 6 نفره است و آرم جمعیت هلال احمر را می‌توان بالای آن مشاهده کرد. به روی چادر سفید رنگ 6 نفره، پلاستیک‌های زخیم کشیده شده تا هم از سوز سرما کاسته شود و هم باران راهی به چادر پیدا نکند.

وی در رابطه با دلایل کوچ همشهریانش به قلعه‌ی سیمون می‌گوید: همه‌ی افرادی که پیش از این ساکن قلعه‌‌ی سیمون بودند، همه اصالتاً سیستانی‌هایی هستند که به استان گلستان کوچ کرده بودند. بعد از این‌که خانواده‌ی ما پس از سیل گلستان راهی اسلام‌شهر تهران شد، سایر اقوام نیز یکی یکی به تهران کوچ کردند. اوایل که ما وارد قلعه شدیم، تنها چند جوان اهل کشور افغانستان در آن‌جا زندگی می‌کردند که بعد از رفتن ما به آن‌جا، آن‌ها قلعه را ترک کردند.

گزمه با اشاره به اشتغال مردان قلعه‌ی سیمون می‌گوید: خوش‌بختانه اعتیاد در بین مردان ما بسیار اندک است و همه‌ی آن‌ها کارگری می‌کنند. عده‌ای به روی زمین‌های مردم کشاورزی کار کرده و عده‌ای نیز کارگر فصلی هستند اما هر طور که شده مخارج زندگی را در حد توان خود تأمین می‌کنند.

وی در خصوص اقدامات انجام گرفته به منظور احداث خانه‌های جدید برای ساکنان قلعه‌ی سیمون می‌گوید: پس از این‌که نهادهای حمایتی وارد محدوده‌ی قلعه‌ی سیمون شدند، خیلی زود تصمیم‌گیری‌ها برای مردم آغاز شد. اکنون تنها چند ماه از ورود این نهادها به محدوده‌ی قلعه می‌گذرد اما شاهد هستیم که قلعه تخریب و به جای آن خانه‌هایی جدید و نو در حال احداث است.

پس از خروج از این چادر، کمی آن طرف‌تر یک ویلچر باران خورده خودنمایی می‌کند. مشخص است که مدت زمان زیادی است که بیرون از چادر نگهدای شده است. ویلچری که نمایانگر حضور یک معلول در یکی از این چادرها است. سراغ او را که می‌گیرم زن‌ها نشانی آخرین چادر را به من می‌دهند. نامش «حسین» است و 25 سال دارد. معلول ذهنی و جسمی است و پدرش 10 سالی می‌شود که او را به همراه مادر رها کرده است.

گزارش خبرگزاری میزان از اقدامات محرومیت‌زدایی بنیاد برکت در قلعه‌ی سیمون در اسلام‌شهر

سکینه خانم، مادر حسین 52 ساله است و چین و چروک‌های زیاد صورتش گواه روزهای دشواری است که پشت سر گذاشته است.

وی در رابطه با وضعیت زندگی خود می‌گوید: خانواده‌ام مرا به عقد مردی درآورند که پیش از این یک بار ازدواج کرده بود. همسر نخست او بچه‌دار نمی‌شد و با این بهانه، پدر فرزندانم با من ازدواج کرد. حاصل ازدواج ما 6 فرزند است که در میان آن‌ها، تنها حسین از ابتدای تولد معلول بوده و مابقی مشکلی ندارند.

مادر حسین می‌افزاید: زمانی که حسین به دنیا آمد، پدرش برای گرفتن شناسنامه برای او اقدام نکرد و بعد از یک سال که متوجه شد او معلول است و با سایر بچه‌ها تفاوت‌هایی دارد، دیگر قید گرفتن شناسنامه برای او را زد. همیشه به من می‌گفت حسین مدت زمان زیادی زنده نمی‌ماند و لازم نیست وقت خودمان را برای گرفتن شناسنامه برای او هدر دهیم. در نهایت نیز زمانی که حسین 15 ساله بود، ما را رها کرد و بعد از آن ماجرا تاکنون 2 بار دیگر ازدواج کرده است.

وی در پاسخ به ‌این پرسش که درآمد خانواده‌ی شما از کجا تأمین می‌شود و آیا حسین تحت پوشش خدمات سازمان بهزیستی قرار دارد یا خیر؟، می‌گوید: به ‌این خاطر که حسین شناسنامه ندارد، نتوانستم به سازمان بهزیستی مراجعه کنم. علاوه بر آن، یارانه‌ای نیز به او تعلق نمی‌گیرد. من خودم بر روی زمین‌های دیگران کشاورزی می‌کنم و روزی 20 هزار تومان درآمد دارم.

مادر حسین، خانه‌دار شدنش را مدیون دعاهای فرزندش می‌داند و می‌گوید: خدا به خاطر حسین به من نگاه ویژه‌ای دارد. بعد از زندگی دشواری که در قلعه‌ی سیمون داشتیم، اکنون قرار شده خانه‌ی جدیدی به ما داده شود و این برای من بزرگ‌ترین نعمت به حساب می‌آید.

مقابل چادرهای موقتی که برپا شده، بیش از هر چیز دیگری، دمپایی‌های متعلق به کودکان خودنمایی می‌کند. کودکانی که تعداد قابل توجه آن‌ها، یک تا 5 ساله هستند. در مقابل یکی از همین چادرها، توقف می‌کنم. دو دمپایی کوچک قرمز رنگ شبیه به هم، مقابل ورودی چادر قرار دارد.

چادر متعلق به زن جوانی است که خود را خواهر کوچکتر رقیه گزمه، معرفی می‌کند. دو فرزند دختر دارد که دو قلو هستند. می‌گوید راضیه و مرضیه با اختلاف 2 دقیقه به دنیا آمده‌اند اما متأسفانه مرضیه از بدو تولد با مشکل قلبی مواجه بوده است.

گزارش خبرگزاری میزان از اقدامات محرومیت‌زدایی بنیاد برکت در قلعه‌ی سیمون در اسلام‌شهر

وی می‌گوید: تنها یک بار موفق شدم او را در تهران پیش پزشک متخصص ببرم و آن زمان 500 هزار تومان نیز هزینه کردم اما این پول بیش از نیمی از حقوق 730 هزار تومانی است که همسر من ماهیانه دریافت می‌کند. کل حقوقی که او می‌گیرد، 730 هزار تومان است و برای این‌که چرخ زندگی بچرخد، من نیز آرایشگری می‌کنم. مشتری‌هایم همه زن‌های قلعه‌ی سیمون هستند و در حالی که برای آرایشگری، آموزشی ندیده‌ام اما زن‌ها به من اعتماد دارند و من نیز مزد زیادی از آن‌ها نمی‌گیرم.

او در رابطه با خانه‌های جدیدی که قرار است به آن‌ها داده شود می‌گوید: بعد از تخریب قلعه به ما قول داده شد که مسکن‌های جدیدی به ما داده شود. خانه‌های جدید ما 60 متری است و گفته شده هر خانواده باید مبلغ 2 میلیون تومان به عنوان آورده‌ی خود، بپردازد. 10 میلیون تومان وام بلاعوضی است که از طرف کمیته امداد امام خمینی (ره) و 7 میلیون تومان نیز از جانب بنیاد برکت به خانواده‌ها کمک شده است. 15 میلیون تومان نیز وامی است که بنیاد مسکن به خانواده‌ها داده است. بابت این وام باید بعد از گذشت 18 ماه از دریافت وام، ماهیانه 130 هزار تومان قسط پرداخت کنیم.

در حین صحبت با زنی که در سن 25 سالگی، سختی‌های زیادی را تحمل کرده و می‌گوید برای نداشتن پول درمان فرزندش، همیشه با اضطراب از کار افتادن قلب او روز را به شب رسانده، صدای فریادهای بچه‌هایی به گوش می‌رسد که انگار دانش‌آموزان همان مدرسه‌ای هستند که خانواده‌ها در آن‌جا اسکان داده شده‌اند.

مدیر- آموزگاز آن‌ها نیز در حیاط مدرسه حضور پیدا کرده است. خانم فاطمه قربانیان با 28 سال خدمت، اکنون در مدرسه‌ای تدریس می‌کند که تبدیل به یک خوابگاه برای حدود 50 خانوار شده است.

او در رابطه با وضعیت دانش‌آموزان این مدرسه می‌گوید: اگر چه در سر در این مدرسه نوشته شده که مدرسه‌ی دخترانه است اما در مدرسه‌ی ما، هم پسرها درس می‌خوانند و هم دخترها و از نظر سنی نیز در کلاس‌ها شاهد تفکیک نیستیم.

قربانیان می‌افزاید: در طول سال با مشکلات زیادی مواجه هستیم. خیلی وقت‌ها، خانواده‌ها به یکباره تصمیم می‌گیرند جلو آمدن فرزند خود به مدرسه را بگیرند. همین موضوع نیز سبب می‌شود که یک دانش‌آموز از تحصیل عقب بماند.

مدیر- آموزگار دبستان شهید محمد حسین جعفری در رابطه با لباس فرمی ‌که دانش‌آموزان مدرسه به تن دارند می‌گوید: 2 سال است که با کمک خیرین توانسته‌ایم برای دانش‌آموزان مدرسه‌مان لباس فرم، کفش و کیف تهیه کنیم. پیش از این، تعداد قابل‌توجهی از دانش‌آموزان حتی پای برهنه به مدرسه‌ می‌آمدند. در کنار کمک برای تهیه‌ی پوشاک برای دانش‌آموزان، باید برای تغذیه‌ی آن‌ها نیز اقدام می‌شد. در همین رابطه نیز با کمک خیرین، بعضی از روزها در مدرسه به بچه‌ها صبحانه داده می‌شود.

وی فقر فرهنگی را اصلی‌ترین مشکل مردم منطقه می‌داند و می‌گوید: متأسفانه هیچ یک از مادران 25 دانش‌آموزی که در مدرسه‌ی ما تحصیل می‌کنند از سطح سواد قابل‌توجهی برخوردار نبوده و برای آن‌ها، تحصیل فرزندان‌شان در اولویت نیست.

قربانیان یکی از اصلی‌ترین دلایل ترک تحصیل دانش‌آموزان منطقه را نبود مدرسه می‌داند و می‌گوید: در منطقه‌ای که من به عنوان مدیر- آموزگاز آن انتخاب شده‌ام تنها همین یک مدرسه وجود دارد و نبود مدرسه در مقاطع تحصیلی بالاتر سبب می‌شود خانواده‌ها با تحصیل فرزندان خود مخالفت کنند. بسیاری از آن‌ها برای پرداخت هزینه‌ی رفت و آمد دانش‌آموزان‌شان به اسلام‌شهر برای ادامه‌ی تحصیل با مشکل مواجه هستند به همین خاطر اجازه نمی‌دهند فرزندان‌شان در مقاطع بالاتر تحصیل کند.

گزارش خبرگزاری میزان از اقدامات محرومیت‌زدایی بنیاد برکت در قلعه‌ی سیمون در اسلام‌شهر

در میان تمام ساکنین جدید مدرسه، تنها یکی از دختران است که موفق شده تا مقطع لیسانس درسش را ادامه دهد. او معتقد است که هم‌چنان قصد ادامه‌ی تحصیل دارد. متولد سال 68 است و می‌گوید اگر پدر کشاورزش از پس هزینه‌های تحصیل او برآید، او به زودی در مقطع کارشناسی ارشد محیط زیست ثبت‌نام خواهد کرد.

از مدرسه که دور می‌شویم، کمی آن طرف‌تر، خانه‌های جدیدی است که برای ساکنان قبلی قلعه‌ی سیمون ساخته شده است.

وارد فضای جدید که می‌شویم، فرق را به خوبی می توان احساس کرد. خانه‌هایی که قرار است در قالب 17 واحد دو طبقه‌ و پنج بلوک سه واحدی احداث شوند حدود 80 درصد پیشرفت فیزیکی داشته‌اند. کار احداث آن‌ها تقریباً به اتمام رسیده و به زودی آماده‌ی تحویل به صاحبان‌شان هستند.

خانه‌هایی که در مکان قبلی قلعه ساخته شده و نمای آن‌ها با آجر سه سانتی کرم رنگ جلوه‌ی خاصی به منطقه داده است. خانه‌ها هر کدام یک اتاق خواب دارد و برای تحویل‌شان نیز قرعه‌کشی شده است.

برای پی بردن به اقدامات انجام گرفته در منطقه به منظور احداث واحدهای ساختمانی، با عبدالله اصغری، مسئول سازمان بسیج سازندگی سپاه سیدالشهدا استان تهران که در محل حضور دارد هم کلام می‌شویم. او که از جانب ساکنان قلعه به «حاجی آقا» معروف است در این رابطه به خبرنگار گروه جامعه خبرگزاری میزان می‌گوید: ساکنان قلعه‌ی سیمون حدود 18 سال پیش وارد این قلعه شده و محیط را برای خود به یک سکونت‌گاه غیررسمی تبدیل کرده بودند. هر کدام از خانواده‌های ساکن در این قلعه، در محیطی حدوداً 10 تا 12 متری زندگی می‌کردند و این در شرایطی است که هر کدام آن‌ها، تعداد زیادی فرزند نیز دارند.

گزارش خبرگزاری میزان از اقدامات محرومیت‌زدایی بنیاد برکت در قلعه‌ی سیمون در اسلام‌شهر

وی می‌افزاید: نهادهای امدادی از ابتدای خرداد ماه، قلعه‌ی سیمون را شناسایی و آسیب‌شناسی‌های لازم به منظور حل مشکلات ساکنین این منطقه را انجام دادند و کلنگ‌زنی پروژه‌ی مسکونی قلعه‌ی سیمون که اکنون به پروژه‌ی شهیدمحمدحسین جعفری تغییر نام داده، 11 مرداد ماه انجام شد.

در ادامه، سعید جعفری، معاون فنی و زیربنایی بنیاد برکت نیز می‌گوید: پیش از این، بنیاد برکت اقداماتی در رابطه با محرومیت‌زدایی در شهر تهران و نقاط اطراف آن نداشت اما از ابتدای سال جاری، براساس برنامه‌ریزی‌های انجام گرفته از سوی ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره) تصمیم گرفته شد که به مشکلات ساکنان مناطق حاشیه‌ای شهر تهران نیز ورود شود.

وی می‌افزاید: اقدامات در منطقه‌ی قلعه‌ی سیمون نیز در 2 فاز در دستور کار قرار گرفته است. در فاز نخست، واحدهای مسکونی به صاحبان آن‌ها تحویل داده خواهد شد و در فاز دوم، یک کارگاه، یک مجموعه‌ی فرهنگی و یک مدرسه در منطقه احداث خواهد شد.

خانه‌هایی که برای ساکنین قبلی قلعه‌ی سیمون ساخته شده به زودی به آن‌ها تحویل داده خواهد شد با ساخت این خانه‌ها، این‌طور به نظر می‌رسد که زندگی قرار است به ساکنان قلعه‌ی خشت و گلی سیمون، بار دیگر لبخند بزند.

نظرشما
نام:
ایمیل:
* نظر: