• تاریخ
  • موضوع
  • کتگوری
  • دوشنبه ۲۹ بهمن ۱۳۹۷
  • |
  • ۱۸ فوریه ۲۰۱۹
  • |
  • ۱۳ جمادی الثانی ۱۴۴۰

حضرت امام خمینی(ره):

«گمان نمی‌کنم هیچ عبادتی بالاتر از خدمت به محرومان وجود داشته باشد»

 

برکت ولایت

11 سال همت برای آبادانی ایران

«ایران بزرگ امروز بیش از هر زمان دیگر به کار و کارآفرینی نیاز دارد تا هم‌چون عقابی تیز پرواز، در فضای پیشرفت و آبادانی و افتخار اوج گیرد.»
مقام معظم رهبری «مدظله‌العالی» در دیدار با کارآفرینان، 16 شهریور 1389

 

این سخن گران‌بهای مقام معظم رهبری به‌خوبی نشان از اهمیت و ضرورت کارآفرینی به عنوان بازوی محرک در اقتصاد مقاومتی دارد. از همین روی، در این برهه‌ی حساس از زمان و در سالی که به «حمایت از کالای ایرانی» نام‌گذاری شده است، توجه به سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی امری ضروری است. یکی از مهم‌ترینِ این سیاست‌ها، تأمین شرایط و فعال‌سازی کلیه‌ی امکانات و منابع مالی و سرمایه‌های انسانی و علمی کشور به منظور توسعه‌ی کارآفرینی و به حداکثر رساندن مشارکت آحاد جامعه در فعالیت‌های اقتصادی است. این امر که لازم است با هدف تسهیل و تشویق همکاری‌های جمعی و تأکید بر ارتقای درآمد و نقش طبقات کم‌درآمد و متوسط انجام شود، می‌تواند زمینه را برای دستیابی به یکی از مهم‌ترین سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی فراهم کند.

خوش‌بختانه ‌اکنون در کشور نهادهای بسیاری فعالیت خود را در این راستا آغاز کرده‌ و نتایج مثبت و مثمرثمری نیز داشته‌اند. «بنیاد برکت» وابسته به ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره) یکی از همین نهادهای پرتلاش است که در پیشانی فعالیت‌های خود، به خودکفایی مردم مناطق محروم و هم‌وطنانی که مجالی برای بروز استعدادهای خود نداشته‌اند، می‌پردازد.

بنای تأسیس بنیاد برکت، دستور مقام معظم رهبری «مدظله‌العالی» خطاب به رییس ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره)، آقای دکتر مخبر، بوده است که فرمودند: «در ذهنم حل مشکلات محرومین بوده است. مثلاً مشکلات هزار روستا را کاملاً حل کنید. چه‌قدر خوب است هزار نقطه آباد شود یا هزار مدرسه در کشور ساخته شود، این دستگاه را برای این کار آماده کنید». بنیاد برکت در راستای همین رهنمود، در 20 آذر ماه سال 1386 توسط ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره) تأسیس شد تا به عنوان مجموعه‌ای برای توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی و انجام امور عام‌المنفعه، در مناطق محروم و کم‌تر توسعه‌یافته فعالیت نماید. این نهاد با تفأل بر قرآن کریم (آیه‌ی 96 از سوره‌ی مبارکه‌ی اعراف) «برکت» نامیده شد تا از همان ابتدا پیام‌آور برکت و توسعه در مناطق محروم و کم‌تر توسعه‌یافته‌ی کشور باشد.

بنیاد برکت که منابع مالی آن از سوی ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره) تأمین می‌شود، در بیش از 11سال فعالیت مستمر خود دستاوردهای ارزنده‌ای در زمینه‌های گوناگون به ارمغان آورده است. بنیاد برکت به منظور توسعه و توانمندسازی اقتصادی و کارآفرینی در مناطق محروم آغاز به کار کرد، به همین دلیل وجود راهبردی مناسب و منحصر به فرد از همان ابتدا بر بنیان‌گذاران آن آشکار بود. به همین منظور و پس از مطالعات اقتصادی بیش از 80 مدل مشابه در جهان، الگوی فعالیت این بنیاد تدوین شد؛ الگویی که مطالعه‌ی آن نشان می‌دهد نه کم‌نظیر، که در سطح جهان بی‌نظیر است.

هم اکنون بنیاد برکت در حوزه‌های وسیعی در جهت خدمت به محرومین و نقاط کم‌تر توسعه‌یافته فعالیت دارد که مواردی از قبیل توانمندسازی اقتصادی و کارآفرینی، توسعه‌ی فضاهای آموزشی از طریق تأسیس مدارس برکت، انجام امور زیربنایی، ساخت مراکز فرهنگی- مذهبی، توسعه‌ی خدمات بیمه‌ای، مالی و حمایتی، ساخت بیمارستان و افزایش دسترسی آحاد جامعه به‌ویژه هم‌وطنان ساکن مناطق محروم به خدمات بهداشتی و درمانی را شامل می‌شود.

 

فعالیت‌های بنیاد برکت

فلسفه‌ی وجودی بنياد بركت، كمك و همیاری براي بهبود و ارتقای توانمندی اقتصادی و كارآفرينی افراد، گروه‌ها و واحدهای كسب و كار مستعد فعاليت و فاقد دانش و مهارت لازم در مناطق محروم و كم‌تر توسعه‌يافته‌ی كشور، در راستای تحقق اهداف سند چشم‌انداز جمهوری اسلامی ايران، و رهنمودهای مقام معظم رهبری است.

بنياد بركت با مشارکت در راه‌اندازی و توسعه‌ی طرح‌های اقتصادی در بخش‌های مختلف صنعتی، کشاورزی و ...، انجام طرح‌های عمراني و زيربنايي، مدرسه‌سازی و ارایه‌ی خدمات سلامت، بیمه‌ای، مالی، حمایتی و عام‌المنفعه، به دنبال تأثير كلي بر توسعه‌ی اقتصادی مناطق محروم كشور، افزايش فرصت‌های شغلی، توسعه‌ی كارآفرينی، فقرزدايی و جلوگيری از مهاجرت نيروهای محلي به شهرهای بزرگ است.

بنياد بركت در افق سند بیست ساله‌ی جمهوری اسلامی ايران با بهره‌مندی از امكانات و توانمندی‌های بالقوه و بالفعل كارآفرينان و ظرفیت سازمان‌های غيردولتی و عام‌المنفعه، قصد دارد در توزيع مناسب درآمد و ايجاد فرصت‌های برابر، به دور از فقر و تبعيض و بهره‌مند از رشدی پرشتاب و مستمر اقتصادی و ارتقای نسبی سطح درآمد سرانه و رسيدن به اشتغال كامل در مناطق محروم و كم‌تر توسعه‌يافته، اقدام‌های مؤثری را به انجام برساند.

حفظ ارزش‌های انقلاب اسلامی و حقوق مردم، تأكيد بر عدالت اجتماعی و اقتصادی، حفظ كرامت انسانی، مسئوليت‌پذيری، صيانت و توجه خاص به حقوق و نيازهای ضروری اقشار آسيب‌پذير، از ارزش‌های بنيادين و اساسی مورد تأكيد بنياد بركت به شمار می‌روند.

 

ویژگی‌‌های فعالیت‌های بنیاد برکت

نکته‌های كليدی و محوری در نگرش بنياد بركت نسبت به فعاليت‌های محروميت‌زدايی و توانمندسازی اقتصادی در كشور عبارت‌اند از:

    ●تأكيد بر اين باور كه توسعه‌ی اقتصادی مناطق محروم و كم‌تر توسعه‌يافته از طريق سرمايه‌گذاری و راه‌اندازی بنگاه‌های اقتصادی با توجه به مزيت‌های نسبی در اين مناطق انجام می‌گيرد.

    ●تأكيد بر ايجاد فرصت‌های شغلی محلی و جلوگيری از مهاجرت نيروهای بومی از مناطق محروم و كم‌تر توسعه‌يافته.

    ●تأكيد بر مشارکت بنیاد برکت به شکل غيرتصدی‌گرايانه و غيرماندگار به كارآفرينان و سرمایه‌گذاران محلي در جهت را‌ه‌اندازی بنگاه‌های اقتصادی در قالب اصول اقتصاد و ماليه‌ی اسلامی (مشاركت‌های حقوقي و مدنی)

    ●تأكيد بر كمك به توسعه‌ی اقتصادی و ايجاد اشتغال پايدار در مناطق محروم و كم‌تر توسعه‌يافته از طريق استفاده از مشاركت مردمی و آموزشي در زمينه‌ی اصول و روش‌های صحيح شركت‌داری.

    ●توجه ويژه به انجام امور زیربنایی و ايجاد فضاهای آموزشی و فرهنگی به عنوان مكمل فعاليت‌های اقتصادی در مناطق محروم و كم‌تر توسعه‌يافته.

 

سند راهبردی بنیاد برکت (1399- 1395)

بیانیه‌ی مأموریت

بنیاد برکت به عنوان نماینده‌ی ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره) در ارزش آفرینی اجتماعی و ارایه‌ی خدمات به محرومین با تمرکز بر مناطق کم‌تر توسعه‌یافته‌، مأموریت‌های زیر را در چارچوب اساس‌نامه و تکالیف ابلاغی به انجام می‌رساند:

  • مشارکت در توانمندسازی اقتصادی، توسعه‌ی کارآفرینی و اشتغال‌زایی.
  • کمک به آبادانی و توسعه‌ی فضاهای آموزشی و فرهنگی - مذهبی.
  • کمک به ارتقای سطح سلامت وتوسعه‌ی فضاهای بهداشتی و درمانی.
  • ارایه‌ی خدمات حمایتی، بیمه‌ای و مالی به محرومین.

بدین منظور بنیاد برکت با به کارگیری خردمندانه‌ی منابع و تبعیت از سبک راهبری مشارکتی هوشمندانه‌ی جهادی، خود را متعهد می‌داند ضمن نقش‌آفرینی در چارچوب سیاست‌های اقتصاد مقاومتی،  با رویکرد عدم ماندگاری و عدم تصدی‌گری و صیانت از کرامت انسانی محرومین، حقوق ذی‌نفعان خود را به نحو مطلوب تأمین نموده و به ایجاد فرصت‌های بیش‌تر و مؤثرتر برای ارتقای سطح رفاه محرومان کمک کند.

 

بیانیه‌ی چشم‌انداز

با استعانت از خداوند متعال، بنیاد برکت وابسته به ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره)، در افق یازده ساله مجموعه‌ای است:

  • سرآمد در ارزش‌آفرینی اجتماعی.
  • نوآور در توانمندسازی اقتصادی مناطق کم‌تر توسعه‌یافته از طریق خلق ارزش‌های مشترک اقتصادی و اجتماعی.
  • خوش‌نام در توسعه‌ی کارآفرینی و اشتغال پایدار در مناطق کم‌تر توسعه‌یافته.
  • پیشرو و پویا در ارایه‌ی خدمات نوین به محرومین و مناطق کم‌تر توسعه‌یافته.

 

«توانمندسازی اقتصادی و کارآفرینی»، اولویت نخست بنیاد برکت وابسته به ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره)

عملکرد بنیاد برکت طی یازده سال‌ فعالیت نشان می‌دهد که مهم‌ترین دغدغه‌ی این بنیاد، رفع ریشه‌ای محرومیت در اقصی نقاط ایران اسلامی است و برای رسیدن به این هدف والا، توانمندسازی اقتصادی و کارآفرینی همواره نخستین اولویت بنیاد برکت بوده است؛ امری که جز با رعایت سیاست‌ها و اولویت‌های اقتصاد مقاومتی انجام‌پذیر نخواهد بود. سیاست راهبردی مهم بنیاد برکت در اجرای پروژه‌های اقتصادی در مناطق محروم کشور، همواره پرهیز از تصدی‌گری، اجرا و استفاده‌ی کامل از توان سازمان‌های غیردولتی، عام‌المنفعه، اشخاص حقیقی و حقوقی کارآفرین، و سپردن مسئولیت و مدیریت طرح‌ها به کارآفرینان بومی بوده است. در واقع مشارکت بنیاد برکت صرفاً به‌منظور توانمند‌سازی اقتصادی و استقلال سرمایه‌های خرد خصوصی در مناطق محروم انجام می‌پذیرد.

الگوی فعالیت در این‌گونه طرح‌ها، مشارکت حداکثر 49 درصدی بنیاد برکت و حداقل 51 درصدی کارآفرین بومی است. این‌گونه مشارکت در اجرای طرح‌های کوچک و متوسط، با استفاده از مدل‌های مالیه‌ی خرد انجام می‌شود. این، یعنی کارآفرینان با داشتن طرحی در مناطق محروم می‌توانند شریکی قدرتمند داشته باشند که آن‌ها را در کارآفرینی‌شان یاری کند. از مزیت‌های فراوان این‌ شیوه‌ی مشارکت بنیاد، می‌توان به ايجاد فرصت‌های شغلي محلي و در نهایت جلوگيری از مهاجرت نيروهای بومي از مناطق محروم و كم‌تر توسعه‌يافته اشاره کرد.

مشارکت بنیاد برکت با این شیوه‌ی غيرتصدی‌گرايانه و غيرماندگار، فرصت بی‌مانندی در اختیار كارآفرينان و سرمایه‌گذاران محلي قرار می‌دهد و را‌ه‌اندازی این‌گونه بنگاه‌های اقتصادی در قالب اصول اقتصاد و ماليه‌ی اسلامی (مشاركت‌های حقوقی و مدنی)، منجر به هرچه مردمی‌تر شدن اقتصاد می‌شود.

در سال‌های گذشته بسیاری از واحدهای تولیدی به دلیل جهش نرخ ارز، کمبود سرمایه‌ی در گردش و تعمیق رکود دچار مشکل تولید و حتی تعطیلی کامل شده‌اند و طبیعی است که با توجه به این شرایط، سرمایه‌گذاران بخش خصوصی رغبت چندانی به حضور در مناطق محروم نداشته باشند. با توجه به این کمبود بزرگ در مناطق محروم، کمک‌های بنیاد برکت به سرمایه‌گذارانی که در این مناطق دچار مشکلات ناشی از تکانه‌های اقتصادی هستند، برای این کارآفرینان بسیار ارزشمند و مثمرثمر خواهد بود. هدف نهایی بنیاد برکت از مشارکت با واحدهای تولیدی و انجام سرمایه‌گذاری در پروژه‌ها، تولید و ایجاد اشتغال است که موجب حفظ نیروی کار بومی، تثبیت جمعیت و جلوگیری از مهاجرت‌ شده و توانایی‌های اقتصادی را از بالقوه به بالفعل تبدیل می‌کند.

بنابر گفته‌ی مقام معظم رهبری:«مدظله‌العالی»: « کارآفرینی یک عبادت محسوب می‌شود و از اهمیت خاصی در توسعه‌ی اقتصادی برخوردار است». از همین روی، بنیاد برکت از بدو تأسیس تاکنون توجه ویژه‌ای به این امر داشته و آن را هدفی والا برای خود تلقی کرده است. خوش‌بختانه عملکرد بنیاد در این زمینه بسیار موفقیت‌آمیز بوده است، به‌طوری که تاکنون 350 طرح در 31 استان كشور توسط بنیادبرکت به مرحله‌ی اجرا رسیده‌اند و 205 طرح به شرکای کارآفرین واگذار شده است. حجم كل سرمايه‌گذاری اجرای این طرح‌ها بالغ بر 62 هزار ميليارد ريال بوده است که اشتغال‌زایی 210 هزار نفر (39558 شغل مستقيم و 158232 شغل غيرمستقيم) را به‌ همراه داشته است.

الگوی توانمندسازی اقتصادی اجتماع‌محور

 از ابتدای سال 1393 و با گذشت 6 سال از فعالیت بنیاد برکت براساس الگوی توانمندسازی بنگاه‌محور، هم‌زمان با آغاز واگذاری‌های عمده‌ی سهام بنیاد به کارآفرینان بومی، بازنگری و اصلاح فرآیند مشارکت اقتصادی براساس بازخوردهای احصا شده، آغاز شد. در این راستا، کمیته‌ی تحقیق و توسعه‌ی بنیاد برکت مأموریت یافت تا با بررسی سازمان‌های غیردولتی برتر جهان در حوزه‌ی توانمندسازی و فقرزدایی، ارزیابی و ارتباط مؤثر با سازمان‌های مردم‌نهاد و همکاری با دانشگاه‌ها و مراکز علمی مطرح، الگوهای جدید توانمندسازی اقتصادی را تدوین و برای اجرا به بنیاد برکت ارایه نماید.

پس از انجام مطالعه‌ی عمیق مبانی نظری و تطبیقی، بررسی میدانی از طریق بازدید بیش از 100 نقطه‌ی روستایی کشور به منظور تحلیل وضعیت و شناخت ویژگی‌های محیطی و نیز مذاکره، تبادل‌نظر با صاحب‌نظران و فعالان در زمینه‌ی مدیریت رشد جوامع محلی، توسعه‌ی روستاها، ایجاد فعالیت اقتصادی و توسعه‌ی اشتغال، بنیاد برکت اقدام به طراحی الگوهای جدید برای توانمندسازی اقتصادی،  توسعه‌ی کارآفرینی و اشتغال‌زایی مناطق محروم نموده است که دو مورد از آن در قالب دو آیین‌نامه‌ی «آفتاب» (آیین‌نامه‌ی فقرزدایی و توان‌افزایی برکت)، «آسمان» (آیین‌نامه‌ی سرمایه‌گذاری مردم و اشتغال نیروی انسانی) از سال 1395 و الگوی سوم و چهارم تحت عنوان «مهتاب» (مدل هادی تلاش اقتصادی برکت) و الگوی «سحاب» (سرمایه‌گذاری حمایتی اقتصادی برکت) از سال 1397 در دستور کار بنیاد برکت قرار گرفته است.

 

مسئولیت‌های اجتماعی، محرومیت‌زدایی و توسعه‌ی خدمات بنیاد برکت

فعالیت‌های بنیاد برکت در زمینه‌های توانمندسازی اقتصادی کمک شایانی به تثبیت جمعیت و ایجاد فعالیت‌های اقتصادی پایدار در مناطق محروم کرده است که حاصل آن، ایجاد خدمات متنوع و تأسیس مراکز خدماتی و زیرساختی در آن مناطق و در نتیجه توانمند شدن آن مناطق بوده است. پس از آغاز فعالیت‌های بنیاد، این نیاز به توانمند شدن در مناطق محروم بیش از پیش نمود پیدا کرد، به‌طوری که حجم و تنوع خدمات بنیاد از سه نوع خدمت كه شامل توانمندسازی اقتصادی، توسعه‌ی امور زیربنایی و مدرسه‌سازی با اعتباری بالغ بر چهار هزار و 833 میلیارد ریال در بدو تأسیس بود، به 55 نوع خدمت در حوزه‌ی مسئولیت‌های اجتماعی و محرومیت‌زدایی با اعتباری بالغ بر 91 هزار میلیارد ریال در مناطق محروم و کم‌تر توسعه‌یافته‌ی 31 استان کشور افزایش یافته است.

از جمله فعالیت‌های یاد شده علاوه بر اجرای طرح‌های توانمندسازی اقتصادی می‌توان به فعالیت‌های زیربنایی، آموزشی و فرهنگی مانند طرح‌های راه‌سازی، پل‌سازی، آب‌رسانی، برق‌رسانی، احداث مراكز ICT و مخابراتی، احداث خانه‌ی بهداشت، پاسگاه و حوزه‌ی انتظامی، احداث مسكن محرومين، ساخت و تكميل بيمارستان، اجرای پروژه‌های آب‌خيزداری و زيرساخت باغباني، ساخت مدرسه، مسجد، حوزه‌های علميه، دارالقرآن و خانه‌های عالم، اشاره کرد. بنیاد برکت در راستای این فعالیت‌ها تاکنون اجرای بیش از 33 هزار پروژه را با اعتباری بالغ بر 15 هزار میلیارد ریال را برنامه‌ریزی کرده است.

 

 

ساخت مدارس برکت:

یکی از بنیادی‌ترین و ماندگارترین فعالیت‌های بنیاد برکت، ساخت مدرسه در روستاها و مناطق محروم کشور است. تاکنون قرارداد ساخت 1550 مدرسه‌ی برکت با 8 هزار و 800 کلاس درس و ظرفیت پذیرش 190 هزار دانش‌آموز با اعتباری بالغ بر 7 هزار و 900 میلیارد ریال با سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور منعقد شده است که از این تعداد، 1110 مدرسه با 6 هزار کلاس درس به بهره‌برداری رسیده است و 2 هزار و 550 روستای محروم کشور تحت پوشش مدارس برکت قرار گرفته‌اند.